Merak Feneri
2x2 bir tabloda üstte bir miktar başka bir miktara dönüşür (2 kova → 1 kova), altta yeni bir miktar verilir (5 fındık → ?). Çocuk değişikliği bulur ve alttaki miktara uygular. Rakam yoktur; resimler sayılır. Resim boyu sayıya göre değişmez, çocuk gerçekten sayar.
Ne çalıştırır?
Bir miktarın nasıl değiştiğini (fazla, eksik, iki katı, yarısı) bulup başka bir miktara uygulamayı çalıştırır.
Örnek sorular
Oyunun ürettiği gerçek sorular. Çocuğunuzla birlikte çözün; cevap kapalı.
Doğru cevap: 3. şık
- Üstte 2 muz 1 muza iniyor: 1 eksiliyor.
- Alttaki 5 arıya aynısını yap: 1 eksilt, 4 arı kalır (3. şık).
- 1. şık 3 arı (fazla çıkarmış), 2. şık yalnız 1 arı (üstteki sayıyı kopyalamış).
Doğru cevap: 2. şık
- Üstte 4 defter 1 deftere iniyor: 3 eksiliyor.
- Alttaki 8 kemiğin 3'ünü çıkar: 5 kemik (2. şık).
- 1. şık 3 kemik ve 3. şık 2 kemik fazla çıkarmış; 4. şık yalnız 1 kemik (üstteki sayıyı kopyalamış).
Doğru cevap: 3. şık
- Üstte 3 peynir 6 peynire çıkıyor: 3 artıyor.
- Alttaki 7 çatala 3 ekle: 10 çatal (3. şık).
- 1. şık 9, 4. şık 8: bir iki kayma; 2. şık 2 çatal kuralla ilgisiz.
Doğru cevap: 1. şık
- Üstte 2 kova 6 kovaya çıkıyor: sayı 3 katına çıkıyor.
- Alttaki 3 mısırı da 3 ile çarp: 9 mısır (1. şık).
- 3. şık 6 üstteki 6 kovayı kopyalamış, 4. şık 5 ve 2. şık 1 kuralı yanlış uygulamış. "4 ekle" okuması (7) şıklarda yok: kat kuralı eleyerek de bulunur.
- Gri ok (→)
- Soldaki miktar sağdakine dönüşüyor; aynı değişiklik alttaki resme uygulanır.
- Kesikli çerçeveli ? kutusu
- Bulunacak boş yer.
- Resim sayısı
- Rakam yok: çocuk resimleri sayar. Resim boyu sayıya göre değişmez.
Nasıl çözülür?
- Üstteki iki grubu say: ilk grupta kaç tane var, ikincide kaç tane?
- Sayı arttı mı, azaldı mı, iki katına mı çıktı, yarıya mı indi? Farkı söyle.
- Aynı değişikliği alttaki gruba uygula: kaç olmalı?
- Şıkları say ve beklediğin sayıyla karşılaştır.
- Emin değilsen resimleri ikişer ikişer ya da beşer beşer say.
Seviyeler
| Seviye | Ne değişir? |
|---|---|
| 1 | Üstte bir nesne bir fazla olur (ör. 2 elma, 3 elma); aynı artış başka nesneye uygulanır (en çok 5 nesne, üç şık). |
| 2 | "iki fazla" ve "bir eksik" de gelir (en çok 6). |
| 3 | "bir ya da iki fazla", "bir ya da iki eksik" kuralları; en çok 7 nesne, dört şık. |
| 4 | "üç fazla" ve "üç eksik" de gelir; en çok 8 nesne. |
| 5 | İki katı ilk kez gelir (2 elma, 4 elma ise 3 armut, 6 armut); 10 nesneye kadar. |
| 6 | Yarısı da gelir. |
| 7 | Yanlış şıklardan en az biri kuralı yanlış uygular (iki katı yerine iki fazla, kuralı tersine ya da iki kez uygulama gibi). |
| 8 | Üç katı ve üçte biri de gelir. |
| 9 | En az iki yanlış şık kural tuzağıdır. |
| 10 | Kuralın tersini uygulayan şık da bulunur. |
| 11 · uzman | Uzman: iki farklı tuzak türü birlikte gelir. |
| 12 · uzman | Uzman: iki farklı tuzak türü birlikte gelir; 12'de bir ya da iki fazla/eksik yoktur: yalnız üç fazla/eksik, iki-üç katı ve yarısı-üçte biri. |
Sık düşülen tuzaklar
Doğru sayıdan bir iki fazla ya da eksik şık. "Üç eksik" kuralında iki ya da dört eksik sanılır.
"İki katı" yerine "iki fazla" ya da "yarısı" yerine "bir eksik" uygulamak.
Üstteki bir sayıyı kopyalayan şık; çocuk neye benzetme yapılacağını unutur.
Artış olan yerde azaltmak ya da tersi (yüksek seviyede).
Takılırsa ne sorabilirsiniz?
Cevabı söylemeden yol gösteren sorular:
- Üstte kaç tane vardı, sonra kaç tane oldu?
- Sayı artmış mı, azalmış mı?
- Ne kadar artmış ya da azalmış?
- Aynısını alttaki grupta yapsan kaç olur?
Yanlıştan sonra oyun ne gösterir?
Üstteki iki grup arasındaki değişim çizilir: eklenenler belirir, çıkarılanlar soluklaşır, katlarda gruplar halkalanır. Sonra aynı değişiklik alttaki gruba uygulanır ve doğru şık yeşil olur. Yazı yoktur; yalnız resimler ve işlem simgesi.
Hangi yaşa uygun?
1-2. seviyeler "bir fazla / bir eksik" ve en çok 6 nesne; iki katı 5. seviyede, üç katı 8. seviyede gelir. Rakam yoktur, bu yüzden okuma-yazma bilmeyen çocuk da oynar. 11-12 uzman seviyeleri yalnız veli 'Zorlayıcı' zorluğu seçince açılır.
Sınavlarda karşılığı
CogAT Number Analogies (sayı analojisi) bölümüne benzer: nesne miktarlarıyla 2x2 benzetme. Oyunda rakam gerekmez.
Bekçinin hikâyesi
Yanak, Hasat Adası'nın hamster bekçisidir. İki kâsenin yanında oturur; birinde iki, ötekinde dört çekirdek vardır.
Fırıldak tarlalardan geçince hasat karıştı: kâselerdeki sayılar değişti, hangi yığının neye benzediği belirsizleşti.
Geniş kenarlı sarı hasır şapka ve bandına takılmış iki buğday başağı. Yanak hasat zamanı ürünleri sayar; hasır şapka tarlada çalışmanın şapkasıdır.
Bölge fenerinde adanın penceresi yanınca (3. durak) bekçi bu hediyeyi verir; Giydirme dolabında açılır.Adanın dünyası
Sürülmüş tarlalar, başak demetleri ve balkabakları. Uzak manzara kumullar; ikinci renk bal sarısı.
