Merak Feneri
Çocuk ekrandaki kısa metni kendisi okur, metin kaybolur ve soru yazıyla gelir; cevap dört resimden seçilir. Sorular Fısıltı Adası'ndakiyle aynı türdendir (kim, ne, nereye, ne yapmadı, sonra ne oldu) ama bu kez dinlemek yerine okumak gerekir. Ada yalnız 2. sınıf ve üstü profillerde görünür.
Ne çalıştırır?
Kısa bir metni kendi okuyup içindeki kimin, neyi, nerede yaptığını akılda tutmayı çalıştırır.
Örnek sorular
Oyunun ürettiği gerçek sorular. Çocuğunuzla birlikte çözün; cevap kapalı.
Doğru cevap: 3. şık
- Çocuk kendisi okur: "Güneş bugün çok parlak. Tavuğun gözleri kamaşıyor." Soru: "Ne takmalı?"
- Gözleri güneşten korumak için güneş gözlüğü (3. şık). Metin kaybolduktan sonra soru yazıyla ve resimle sorulur.
- Mayo ve gömlek de giyilir ama gözü korumaz.
Doğru cevap: 3. şık
- Metinde üç hayvan üç yere gidip birer şey buluyor: maymun denizde çekiç, ayı mağarada kova, kurbağa kulübede yün yumağı. Soru: "Kurbağa ne buldu?"
- Kurbağa yün yumağı buldu (3. şık).
- Çekiç ve kova metinde geçen ama başkalarının bulduğu şeyler; tarak metinde hiç yok.
Doğru cevap: 3. şık
- Metin: fare fincan, kedi kova aldı; kedi aslında tarak istemiş ama kalmamış. Soru: "Fare ne aldı?"
- Farenin aldığı şey fincan (3. şık). "Aslında … istemişti ama" cümlesi kediyi anlatıyor.
- 2. şık kedinin aldığı kova, 1. şık kedinin istediği tarak; ikisi de metinde geçtiği için çekici. Kalem metinde yok.
Doğru cevap: 2. şık
- Metin sırayı karışık anlatır: "Ekmeği almadan önce peynir aldı. Muzu ise en son aldı." Gerçek sıra: peynir, ekmek, muz.
- Soru: "Sincap, peyniri aldıktan sonra ne aldı?" Peynirden hemen sonra gelen ekmek (2. şık).
- 4. şıktaki muz en son alınan, 1. şıktaki peynir ilk alınan; "sonra" ile "en son" karıştırılmamalı. Bal metinde yok.
- Yazılı metin
- Çocuk kısa metni kendisi okur; metin sonra kaybolur.
- Yazılı soru ve resimli şıklar
- Soru ekranda yazıyla sorulur, cevap resimden seçilir. 2. sınıf ve üstü için.
Nasıl çözülür?
- Metni önce yavaşça, tek tek cümleleri okuyarak anla; metin kaybolmadan önce kafanda resmini kur.
- Kimin ne yaptığını aklında tut: hangi hayvan nereye gitti, ne buldu?
- Soruyu dikkatle oku: "nereye", "ne aldı", "en son", "…dan sonra" gibi anahtar kelimeye bak.
- Metindeki "aslında … istemişti ama" gibi cümleler istenen ile olanı ayırır; alınanı seç.
- Şıklarda metinde geçen ama başka kişiye ait resimler olabilir; kişiyi kontrol et.
Seviyeler
| Seviye | Ne değişir? |
|---|---|
| 1 | tek kısa cümle ("… istiyor, hangisini kullanmalı?"); üç resimden araç seçilir. |
| 2 | iki cümle, durumdan çıkarım (ör. yağmur yağıyor, ne giymeli?). |
| 3 | Üç arkadaşın her birinin bir nesnesi vardır; "kim", "ne" sorulur (dört şık, en çok dört kısa cümle). |
| 4 | Üç arkadaş, yer ve nesne birlikte; "nereye gitti", "ne buldu", "kim" soruları. |
| 5 | Tek kahramanın üç olayı sırayla yazılır; "ilk", "en son", "…dan sonra" sorulur. |
| 6 | İki kahraman; "hangisini yapmadı?" sorusunda bütün şıklar metinde geçer. |
| 7 | Fikir değiştirme ("… istedi ama kalmamıştı, onun yerine …"): ne aldığı sorulur. |
| 8 | Verme zinciri: "şimdi kimde", "ilk kim buldu", "kim verdi". |
| 9 | Yer ve nesne iki adımda ("mağaraya giden ne buldu?"). |
| 10 | Olaylar yazıldığı sırayla değil gerçek sırayla düşünülür. |
| 11 · uzman | Uzman: fikir değiştirme, sıra ve ikinci kahraman. |
| 12 · uzman | Uzman: olumsuzlu verme zinciri. |
Sık düşülen tuzaklar
Metinde geçen ama sorulan kişiye ait olmayan resim; metni tam okumayan çocuk tanıdığı resmi seçer.
"Boya fırçası almak istemişti ama kalmamıştı" cümlesinde fırça istenen şeydir, alınan değil.
"En son havuç, ondan önce süt, her şeyden önce ceviz" gibi geriden anlatılan metinde gerçek sırayı kurmadan cevap vermek.
Metindeki yere ya da duruma uyan ama sorulanı karşılamayan resim.
Takılırsa ne sorabilirsiniz?
Cevabı söylemeden yol gösteren sorular:
- Metinde kimler vardı?
- Her biri nereye gitmiş ya da ne yapmıştı?
- Soruda "en son" mu, "sonra" mı, "nereye" mi diyor?
- Metni baştan okuyup olayları sırayla parmağınla sayar mısın?
Yanlıştan sonra oyun ne gösterir?
Metindeki ilgili cümle vurgulanır ve olaylar sırayla canlanır. Sorulan kişi ya da olay parlar, doğru şık yeşil olur. Yazı yalnız metinde ve soruda vardır; çözüm anlatımı resimle yapılır.
Hangi yaşa uygun?
Yalnız 2. sınıf ve üstü profillerde görünür; 1. sınıf ve okul öncesinde ada haritada, görevde, provada ve galeride yoktur. Seviye yapısı Fısıltı Adası'nın aynısıdır ama okunur; 11-12 uzman seviyeleri yalnız veli 'Zorlayıcı' zorluğu seçince açılır.
Sınavlarda karşılığı
BİLSEM 2-3. sınıf metin okuma sorusu biçimine yakındır: kısa metni okuyup resimden cevap vermek. 1. sınıf profillerinde görünmez.
Bekçinin hikâyesi
Sayfa, Kitap Adası'nın kitap kurdu bekçisidir. Açık bir kitabın ortasından gözlüğüyle başını çıkarır.
Fırıldak kitapların sayfalarını uçurdu; cümleler yerlerinden oynadı, kimin ne yaptığı karıştı.
Başın üstüne çatı gibi açık konmuş, kapağı turuncu, sayfaları beyaz bir kitap. Sayfa bir kitap kurdudur; metni okuyup aklında tutmayı sever.
Bölge fenerinde adanın penceresi yanınca (3. durak) bekçi bu hediyeyi verir; Giydirme dolabında açılır.Adanın dünyası
Kitap kuleleri, hokka ve tüy kalem, sayfa kuşları. Uzak manzara bulutlar; ikinci renk sarı.
