Merak Feneri
Üstte ortak bir grubu paylaşan üç resim görünür (örneğin inek, balık, koyun: hayvanlar). Çocuk grubun ne olduğunu düşünür ve şıklardan gruba uyan resmi seçer. Classification adasının (Sepet) tersidir: orada farklı olan bulunur, burada uyan.
Ne çalıştırır?
Üç resmin ortak yanını bulup aynı gruba uyan dördüncüyü seçmeyi, kavramlar arasında bağ kurmayı çalıştırır.
Örnek sorular
Oyunun ürettiği gerçek sorular. Çocuğunuzla birlikte çözün; cevap kapalı.
Doğru cevap: 2. şık
- Üstte örümcek, köpek ve tavşan var: üçü de hayvan.
- Aynı gruba uyan şık iribaş (2. şık): kurbağanın yavrusu, o da bir hayvan.
- Diş fırçası ve anahtar hayvan değil; üstteki resimlerle aynı gruba girmezler.
Doğru cevap: 4. şık
- Araba, itfaiye aracı ve uçak: üçü de taşıt.
- Traktör de bir taşıttır (4. şık).
- Anahtar bir eşya, marangoz bir meslek, ev bir yapı; hiçbiri taşıt değil.
Doğru cevap: 2. şık
- Terzi, iğne ve düğme: üçü de dikişle ilgili.
- Gömlek de dikilerek yapılır (2. şık).
- Kürek, kapı ve köpek kulübesi de eşya ya da yapı ama dikişle ilgisi yok; çocuk ortak işe bakmalı.
Doğru cevap: 4. şık
- Deniz, kurbağa ve sulama kabı: üçü de suyla ilgili.
- Balık da suda yaşar (4. şık).
- Ahır, tavşan ve örümcek suyla ilgili değil; tavşan ile örümcek hayvan olsa da gruba hayvan oldukları için girmezler.
- Üstteki üç resim
- Ortak bir kavramı paylaşırlar (hayvan, bahçe, gök gibi).
- Şıklar
- Aynı gruba UYAN seçilir (farklı olan değil).
Nasıl çözülür?
- Üstteki üç resme tek tek bak: ortak yanları ne? Hepsi hayvan mı, yiyecek mi, bahçede mi görülüyor?
- Grubu kendi cümlenle söyle: "hepsi gökte olan şeyler".
- Şıklara tek tek sor: bu da aynı gruba girer mi?
- Gruba hiç uymayanları ele; kalan birden fazlaysa grubun sınırını daralt (hayvan mı, uçan hayvan mı?).
- Son kalan şıkkı üstteki üç resimle yan yana düşün: dördü bir arada duruyor mu?
Seviyeler
| Seviye | Ne değişir? |
|---|---|
| 1 | Üstte ortak bir gruba ait üç resim vardır (hayvanlar, taşıtlar, meslekler, giysiler ya da yiyecekler); üç şıktan gruba uyan seçilir. Yanlış şıklar başka gruptandır. |
| 2 | Bitkiler de gelir. |
| 3 | Dört şık; çiftlik hayvanı, evcil hayvan, yavru, sofra eşyası, kırtasiye ve bitkiden gelen yiyecek gibi daha özel gruplar başlar. |
| 4 | Geniş ve özel gruplar karışık gelir; yanlış şıklar hâlâ gruptan uzaktır. |
| 5 | Yalnız özel gruplar (çiftlik, evcil, vahşi, böcek, yavru, hayvan evi gibi); yanlış şıklardan en az biri gruba yakındır (ör. yavru grubunda yetişkin çiftlik hayvanı). |
| 6 | Geniş ve özel gruplar karışık, yakın yanlış sürer. |
| 7 | Konu gruplarına geçilir (mutfak, plaj, çiftlik, hava, sağlık, dikiş, bahçe, tekerlekliler gibi); grubun resimleri en az iki farklı türdendir (ör. hem hayvan hem eşya). |
| 8 | En az iki yanlış şık gruba yakındır. |
| 9 | Bütün grup çeşitleri karışık gelir; en az iki yakın yanlış şık vardır. |
| 10 | Üstteki üç resim üç farklı türdendir. |
| 11 · uzman | Uzman: üstte dört resim vardır ve grup en az altı üyeli bir kavramdır. |
| 12 · uzman | Uzman: üstte dört resim vardır ve grup en az altı üyeli bir kavramdır; 12'de üç yanlış şıkkın hepsi gruba yakındır. |
Sık düşülen tuzaklar
Gruba hiç uymayan ama göze hoş gelen şıklar (ayakkabı, anahtar). Kolay seviyede yanlış şıklar bu türdendir.
Gruba yakın ama içinde olmayan resim: yavru grubunda yetişkin hayvan, bahçe grubunda evcil hayvan. Üst seviyede iki üç şık böyledir.
"Hepsi hayvan" diyerek grubu fazla genel tutmak; oysa grup "gökte olanlar" ya da "hayvandan gelenler" olabilir.
Takılırsa ne sorabilirsiniz?
Cevabı söylemeden yol gösteren sorular:
- Üstteki resimlerin ortak yanı ne olabilir?
- Bu resimler nerede birlikte görülür?
- Şıklardan hangisi başka bir yerde görülür?
- Hepsini bir kutuya koysan hangisi dışarıda kalır?
Yanlıştan sonra oyun ne gösterir?
Üstteki üç resim ve doğru şık ortak bir kutuya girer; yanlış şıklar kutunun dışında kalır. Çözüm resimle gösterilir, yazı yoktur.
Hangi yaşa uygun?
Küçük çocuklar geniş gruplarla (hayvan, taşıt, giysi) başlar. Konu grupları (mutfak, bahçe, gök) 7. seviyede gelir; 11-12 uzman seviyelerinde üstte dört resim ve en az altı üyeli kavramlar vardır; bu seviyeler yalnız veli 'Zorlayıcı' zorluğu seçince açılır.
Sınavlarda karşılığı
CogAT ve OLSAT Picture Classification (resimli sınıflama) soruları gibi: üç resmin ortak kavramını bulup gruba uyanı seçmek. Tamamen resimlidir.
Bekçinin hikâyesi
Rafi, Raf Adası'nın rakun bekçisidir. Kolunun altındaki kutuda küçük topu ve üçgeni taşır, her şeyi yerine koyar.
Fırıldak raflardan geçince eşyalar karıştı: elmalar balıklarla, kaşıklar kediyle aynı rafa girdi.
Aynı türden üç papatyanın yeşil saplarıyla bir kurdeleyle bağlandığı küçük bir buket. Raf Adası'nda gruba uyan seçilir; buketteki çiçekler hep aynı türdendir.
Bölge fenerinde adanın penceresi yanınca (3. durak) bekçi bu hediyeyi verir; Giydirme dolabında açılır.Adanın dünyası
Raflı dükkân dolapları, şeker kavanozları ve sepetler. Uzak manzara tepeler; ikinci renk turuncu.
