Merak Feneri
Çocuk bir olayın üç dört karelik resim sırasına bakar. Ya eksik kareyi bulur (tohum, ?, çiçek) ya da karışık karelerin doğru sırasını seçer. Kareler kodla çizilmiş sahnelerdir; olaylar gündelik hayattan gelir (tohumun ağaca dönüşmesi, yumurtadan civciv çıkması, resim yapmak, blok kulesi).
Ne çalıştırır?
Bir olayın hangi sırayla geliştiğini görmeyi ve eksik adımı ya da doğru sırayı bulmayı çalıştırır.
Örnek sorular
Oyunun ürettiği gerçek sorular. Çocuğunuzla birlikte çözün; cevap kapalı.
Doğru cevap: 2. şık
- Üç karelik resim yapma sırası: boş kâğıt, ?, yarısı boyanmış resim.
- Aradaki kare resmin başlamış hâli (2. şık): dağ ve güneş çizilmiş, henüz boyanmamış.
- 1. şık başka bir hikâyeden (kuş yuvası), 3. şık dizinin sonundaki çerçeveli bitmiş resim.
Doğru cevap: 3. şık
- Ağacın büyümesi karışık verilmiş: fidan, büyük ağaç, genç ağaç. Doğru sırayı seç.
- Küçükten büyüğe: fidan, genç ağaç, büyük ağaç (3. şık).
- Öbür şıklarda aynı üç kare başka sırada; 4. şık verilen karışık sıranın aynısı.
Doğru cevap: 2. şık
- Kuş yuvası yapılıyor: dalda birkaç çalı çırpı, ?, yuvada iki yumurta, yavruların gagası görünüyor.
- Eksik kare yuvanın tamamlanmış, henüz boş hâli (2. şık).
- 3. şık dizideki yumurtalı yuvanın kopyası; 1. şık (yavrular büyümüş) ve 4. şık (boş dal) dizinin dışından.
Doğru cevap: 4. şık
- Dondurma eriyor: üstteki top küçülmüş, iki top kalmış, ?, tek küçük top ve çok damla.
- Eksik kare tek top kalmış, külahtan damlayan dondurma (4. şık).
- 2. şık dizinin son karesinin kopyası; 1. şık (yalnız ıslak külah) ve 3. şık (üç toplu külah) pencerenin dışından.
- Kesikli çerçeveli ? kutusu
- Bulunacak boş yer.
- Karelerin sırası
- Soldan sağa zaman akar; eksik kare ya da doğru sıra sorulur.
Nasıl çözülür?
- Kareleri soldan sağa bak ve olayın ne olduğunu söyle: ne büyüyor, ne değişiyor?
- Önce hangi kare, sonra hangisi, en son hangisi? Başlangıç ve bitiş karesini bul.
- Eksik kare varsa: soldaki kareden sonra ne olur, sağdaki karenin öncesinde ne vardır?
- Sıra sorusunda şıklardaki kare dizilerini tek tek oku; her sıra olayı mantıklı anlatıyor mu?
- Başka olaya ait kareleri ele (aynı sahne ve aynı nesne olmalı).
Seviyeler
| Seviye | Ne değişir? |
|---|---|
| 1 | Üç karelik bir olay (ör. tohum, fide, çiçek) gösterilir, son kare eksiktir; üç şıktan seçilir, yanlışlardan biri başka olaya aittir. |
| 2 | Eksik kare ortada da olabilir. |
| 3 | Eksik kare başta, ortada ya da sonda olabilir; dört şık. |
| 4 | Sıra soruları başlar: karışık üç kare doğru sıraya dizilir; yanlış sıralardan biri iki komşu karenin yer değiştirmesidir. |
| 5 | Dört karelik olaylarda eksik kare ortada ya da sonda aranır. |
| 6 | Dört karelik olayın doğru sırası seçilir. |
| 7 | Kolay ve zor olay çeşitleri karışır; eksik kare her yerde olabilir ve aynı olayın komşu karelerinden yanlış şık gelir. |
| 8 | Eksik kare ve sıra soruları karışık gelir. |
| 9 | Yanlış şıkların hiçbiri başka olaydan değildir; hepsi aynı olayın kareleridir. |
| 10 | Eksik kare ve sıra soruları karışık. |
| 11 · uzman | Uzman: yalnız zor olaylar gelir ve eksik kare başta ya da ortadadır. |
| 12 · uzman | Uzman: yalnız zor olaylar gelir ve eksik kare başta ya da ortadadır; 12'de sıra soruları da vardır. Sıra sorularında yalnız ilk ve son kareye bakmak yetmez. |
Sık düşülen tuzaklar
Kolay seviyede yanlış şıklardan biri başka bir hikâyenin karesidir; çocuk aynı sahne gibi görünse de seçmemelidir.
Doğru kareye en yakın kare (bir önceki ya da bir sonraki); çocuk "neredeyse aynı" diye seçer.
Stemde zaten görünen karenin kopyası; değişimi görmeyen çocuk bunu seçer.
Sıra sorularında iki komşu karenin yer değiştirdiği dizi: yalnız ilk ve son kareye bakmak yetmez.
Takılırsa ne sorabilirsiniz?
Cevabı söylemeden yol gösteren sorular:
- Bu resimlerde ne oluyor, hikâyeyi anlat.
- İlk kare hangisi, son kare hangisi?
- Eksik kareden hemen önce ne olmuştu, hemen sonra ne olacak?
- Şıkları sırayla kafanda oynatır mısın?
Yanlıştan sonra oyun ne gösterir?
Kareler zaman sırasına dizilir: eksik kare yerine oturur ya da doğru sıra yan yana gelir; olayın ilerleyişi (büyüme, yükselme, dolma) belirginleşir ve doğru şık yeşil olur. Yazı yoktur.
Hangi yaşa uygun?
Küçük çocuklar üç karelik basit olaylarla başlar; sıra soruları 4. seviyede, dört karelik olaylar 5. seviyede gelir. Olay sahneleri gündelik hayattandır. 11-12 uzman seviyeleri yalnız veli 'Zorlayıcı' zorluğu seçince açılır.
Sınavlarda karşılığı
OLSAT Picture Series (resim serisi) biçimine benzer: olay karelerinde sıradakini ya da doğru sırayı bulmak.
Bekçinin hikâyesi
Kanat, Zaman Adası'nın kelebek bekçisidir. Önce tırtıldı, sonra koza, sonra kelebek oldu; elindeki kum saatiyle sırayı hep bilir.
Fırıldak saat kulesinden geçince kum saatleri ters aktı: olayların sırası birbirine girdi, tohum çiçekten sonra gelir gibi oldu.
Sırttan iki yana açılan, üstte büyük altta küçük, benekli turuncu kelebek kanatları. Kanat tırtıldan kelebeğe dönüşmüştür; kanatlar olayların sırayla değiştiğini hatırlatır.
Bölge fenerinde adanın penceresi yanınca (3. durak) bekçi bu hediyeyi verir; Giydirme dolabında açılır.Adanın dünyası
Saat kulesi, akan kum saatleri ve güneş. Uzak manzara bulutlar; ikinci renk sarı.
