Merak Feneri
1. Kapak sorusu (kolay tablo)
1234
Cevabı göster
Cevap: 1
Boş kutuya turuncu, içi boş bir altıgen gelir.
- Önce satırlara bakın: hangi şey hiç değişmiyor? Birinci satırın hepsi ok, ikinci satırın hepsi kalp, üçüncü satırın hepsi altıgen. Demek ki boş kutuya da bir altıgen gelmeli.
- Sonra neyin değiştiğine bakın: renkler. Her satırda üç renk var: turuncu, yeşil, mavi. Hiçbir renk aynı satırda iki kez yok. Üçüncü satırda mavi ve yeşil var; eksik olan turuncu.
- Sütundan kontrol edin. Ortadaki sütunda yukarıdan aşağı yeşil ok ve mavi kalp var. Bu sütunda da eksik renk turuncu. İki yön aynı cevabı veriyor.
- Ayrıntıya bakın: içi dolu mu, boş mu? Tablodaki bütün şekillerin içi boş, yalnız çizgisi var. Cevap da içi boş olmalı.
- Sonuç: altıgen + turuncu + içi boş = 1. şık.
Diğer şıklar neden olmuyor?
| Şık | Neden olmuyor? |
|---|---|
| 2 | Şekil doğru (altıgen) ama renk mavi; mavi bu satırda zaten var. Üstelik içi dolu. |
| 3 | Mavi bir kalp: bu satır altıgen satırı ve mavi zaten var. |
| 4 | Renk doğru (turuncu) ama şekil kalp ve içi dolu. Yalnız rengine bakan çocuk bunu seçebilir; çok anlaşılır bir yanılgı. |
Rengi doğru bulup 4'ü seçtiyse kızmayın: kuralın yarısını görmüş demektir. "Bir de satıra bak, hepsi aynı şekil mi?" demeniz yeter.
2. Daha zor soru
1234
Cevabı göster
Cevap: 4
Boş kutuya mavi, dik duran bir nota gelir.
- Bu tabloda iki kural birden var. Üç şekil (ok, bayrak, nota) ve üç renk (kırmızı, sarı, mavi). Her satırda ve her sütunda her şekil bir kez, her renk de bir kez kullanılıyor.
- Birinci satırda ne eksik? Kırmızı bir ok ve sarı bir bayrak var. Eksik şekil nota, eksik renk mavi.
- Sütundan kontrol edin. Sağdaki sütunda sarı bir ok ve kırmızı bir bayrak var. Burada da eksik olan nota ve mavi. İki yön yine aynı cevabı veriyor: mavi nota.
- Ama şıklarda iki mavi nota var! Burada asıl dikkat isteyen adım geliyor. Tablodaki oklar ve bayraklar farklı yönlere dönmüş; ama tablodaki iki nota da (kırmızı ve sarı) dik duruyor. Yan yatmış nota tabloda hiç yok.
- Sonuç: nota + mavi + dik = 4. şık.
Diğer şıklar neden olmuyor?
| Şık | Neden olmuyor? |
|---|---|
| 1 | Renk doğru ama şekil ok; birinci satırda zaten bir ok (kırmızı) var. |
| 2 | Aynı nedenle: mavi ama ok. |
| 3 | Şekil ve renk doğru, ama nota yan yatmış. Tablodaki notalar hep dik. Bu şık, iki kuralı da bulup üçüncü ayrıntıyı kaçıranları yakalar. |
3'ü seçtiyse çok yaklaşmış demektir. "Tablodaki notalara bir daha bak; nasıl duruyorlar?" sorusu, cevabı söylemeden yol gösterir.
Çocuğunuzla nasıl konuşabilirsiniz?
- Cevabı söylemeden önce sorun: "Neden öyle düşündün?" Çoğu zaman çocuk anlatırken kendi yanlışını kendisi bulur.
- Yanlışsa "Birlikte bakalım" deyin. Yanlış seçim çoğu zaman kuralın bir parçasını gördüğünü gösterir (renk doğru, şekil yanlış gibi). O parçayı fark edip söyleyin.
- Doğruysa yolu övün: "Hem satıra hem sütuna baktın" ya da "Notaların nasıl durduğunu fark ettin" gibi. Neden böyle övdüğümüzü övgü sayfasında anlattık.
- Süre tutmayın. Bu bir sınav değil; amaç iki yönden aynı anda bakmayı birlikte denemek.
Bu sorular Merak Feneri'nde, bilgisayarla üretildi. Sınavda çıkmış soru değildir; MEB değerlendirme içeriklerini yayımlamaz ve paylaşmaz (BİLSEM Öğrenci Tanılama ve Yerleştirme Kılavuzu 2025-2026, md. 4.2.b).
Bu tür sorular oyunda Bahçe Adası'nda (matris) çıkıyor. Yeni sorular ve yazılar için haber listemize katılabilirsiniz. Diğer yazılar: kâğıttan küp, kanal hakkında.