
Instagram'daki "Boş kutuya ne gelir?" videosundan geldiyseniz hoş geldiniz. Videoda her soru için beş saniye vardı; burada istediğiniz kadar bakabilirsiniz. Önce bu tür soruların nasıl çözüleceğini anlatıyoruz, sonra üç sorunun çözümü perdenin arkasında. En sonda evde oyuncaklarla kurulan bir tablo oyunu var.
Tablo sorusu nasıl çözülür?
Bu sorularda şekiller 3x3 bir tabloya dizilir, bir kutu boştur. Kural tek yönde değil, iki yönde birden çalışır: soldan sağa (satır) ve yukarıdan aşağı (sütun). Çözerken şu sırayı izleyin:
- Önce satıra bakın. Bir satırın içinde ne aynı kalıyor, ne değişiyor? Renk mi, şekil mi, içindeki küçük şekil mi, yönü mü?
- Sonra sütuna bakın. Yukarıdan aşağı inerken ne aynı kalıyor, ne değişiyor?
- Boş kutunun her özelliğini ayrı ayrı bulun. Rengi, şekli, içi dolu mu boş mu, boyu, yönü. Hepsini birden aramak yerine teker teker.
- Şıkları eleyin. Bir özelliği bile tutmayan şık elenir. Yanlış şıklar çoğu zaman tek bir ayrıntıda yanlıştır.
Çocuğunuzla çözerken cevabı söylemeden önce sorun: "Bu satırda ne değişiyor?" Bu soru, cevabın kendisinden daha çok işe yarar. Sorular Merak Feneri'nde üretildi; sınavda çıkmış soru değildir.
1. soru: renk ve şekil
Cevabı göster
Cevap: 3
Boş kutuya içi boş, yeşil bir ok gelir.
- Satıra bakın: her satırın rengi tek. Birinci satır kırmızı, ikinci mor, üçüncü yeşil. Boş kutu üçüncü satırda, demek ki yeşil.
- Sütuna bakın: her sütunun şekli tek. Birinci sütun artı, ikinci altıgen, üçüncü ok. Boş kutu üçüncü sütunda, demek ki ok.
- Ayrıntı: tablodaki bütün şekillerin içi boş, yalnız çizgisi var. Cevap da içi boş olmalı.
- Eleme: 1. şık ok ama mor ve içi dolu; 2. şık mor bir altıgen; 4. şık yeşil ama altıgen ve içi dolu. Geriye 3. şık kalıyor.

2. soru: içlerine de bakın
Cevabı göster
Cevap: 1
Boş kutuya içinde yeşil üçgen olan, içi dolu sarı bir kare gelir.
- Satıra bakın (dış şekil): her satırda altıgen, baklava ve kare birer kez var; yalnız sıraları değişiyor. Üçüncü satırda altıgen ve baklava var, eksik olan kare.
- Satıra bakın (iç şekil): birinci satırdakilerin içi boş, ikinci satırdakilerin içinde kalp, üçüncü satırdakilerin içinde üçgen. Boş kutu üçüncü satırda, demek ki içinde üçgen olmalı.
- Sütundan kontrol edin: birinci sütunda yukarıdan aşağı altıgen ve baklava var; eksik olan yine kare. İki yön aynı cevabı veriyor.
- Eleme: 2. şık kare ama içinde kalp var (kalp ikinci satırın işareti). 3. ve 4. şıklar baklava, üstelik içleri dolu değil, yalnız çizgi. Doğru olan 1. şık.

3. soru: şekiller dönüyor (en zoru)
Cevabı göster
Cevap: 2
Boş kutuya yuvarlak tarafı sağa bakan, öbürleriyle aynı boyda bir yarım daire gelir.
- Satıra bakın: her satırda üç farklı şekil var (yarım daire, L, üçgen) ve hepsi aynı boyda. Bir satırdaki şekillerin hepsi aynı ölçüde dönmüş: birinci satır başlangıç, ikinci satır çeyrek tur, üçüncü satır yarım tur.
- Sütuna bakın: her sütunda şekil aynı, yalnız aşağı indikçe saat yönünde çeyrek tur dönüyor. En kolay üçüncü sütunda görülür: üçgen önce sağa, sonra aşağı, sonra sola bakıyor.
- Boş kutuyu bulun: birinci sütunda yarım daire önce sola, sonra yukarı bakıyor. Bir çeyrek tur daha döndürünce sağa bakar.
- Eleme: 1. şık aşağı bakıyor, bu bir çeyrek tur fazla. 3. şık doğru yöne bakıyor ama küçük; 4. şık hem küçük hem yönü yanlış. Doğru olan 2. şık.

Dönüş kafa karıştırırsa: elinize bir kitap ya da kaşık alın, sorudaki yöne çevirin, sonra birlikte çeyrek tur döndürün. Gözle yapılan işi elle yapmak, döndürme sorularında çoğu çocuğa yardım eder.
Evde oyun: 3x3 oyuncak tablosu
Aynı mantığı ekran olmadan, oyuncaklarla kurabilirsiniz. Yerde ya da masada dokuz yerlik bir tablo yeter; çizgiyi parmakla çekin ya da üç sıra halinde dizin.
- 3 renkte 3'er oyuncak (ör. lego, kalem, araba)
- Masa ya da halı
- 5-10 dakika
- Satır kuralı koyun: her satır bir renk olsun. Üst sıra kırmızılar, orta sıra maviler, alt sıra sarılar.
- Sütun kuralı koyun: her sütun bir tür olsun. Sol sütun legolar, orta sütun kalemler, sağ sütun arabalar.
- Birini saklayın: çocuk gözünü kapatsın, siz bir oyuncağı alıp avucunuzda saklayın. "Burada ne vardı?" diye sorun. Cevabı söylerken satırı ve sütunu ayrı ayrı anlatsın: "Bu sıra mavi, bu sütun arabalar; mavi araba."
- Rolleri değiştirin: tabloyu o kursun, siz bulun. Arada bilerek yanlış cevap verin, sizi düzeltsin.
Zorlaştırın: 2. sorudaki gibi bir "her satırda her tür birer kez" tablosu kurun: türler satırdan satıra yer değiştirsin. Ya da tabloya bilerek bir yanlış oyuncak koyun; kuralı bozanı o bulsun.
Sırada ne var?
Bu tür tablo soruları Bahçe Adası'nda kolaydan zora diziliyor. Benzer bir çözümlü soru için Boş kutuya ne geliyordu? yazısına da bakabilirsiniz. Yeni sorular ve ev oyunları için haber listemize katılabilirsiniz.
Merak Feneri