Günün Fener Sorusu

Saklanan küpler: üç küp sorusunun tepeden haritayla çözümü

Günün Fener Sorusu #2'nin üç küp yığını adım adım: tepeden kat haritasıyla saklanan küpleri bulun, sonra aynı yığını evde legoyla kurun.

"Bazı küpler saklanıyor." başlığı, büyüteçli turuncu kedi ve mavi küplerden oluşan bir yığın.

Günün Fener Sorusu #2'den geldiyseniz hoş geldiniz. Gönderide üç küp yığını vardı ve her birinde en az bir küp, görünen bir küpün altında saklanıyordu. Burada üçünün de adım adım çözümü var. Saklanan küpleri bulmak için tepeden bir kat haritası kullanıyoruz; yazının sonunda da aynı yığınları evde legoyla nasıl kurabileceğinizi anlatıyoruz.

Yöntem: tepeden kat haritası

Küpleri tek tek "bir, iki, üç…" diye saymak, saklananları kaçırmanın en kolay yolu. Bunun yerine yığını tepeden görüyormuş gibi düşünün:

  1. Yerdeki her kare bir sütundur. Önce zeminde kaç kare olduğuna bakın.
  2. Her kareye, o sütunda üst üste kaç küp olduğunu yazın. Bir küp havada duramaz: yukarıda bir küp görüyorsanız altı da doludur, alttaki küpü görmeseniz bile.
  3. Sayıları toplayın. Tek seferde saymaya çalışmayın; sütun sütun gidin.

Haritayı okurken: resimdeki yığına bir köşesinden bakıyoruz. Haritada bu köşe sağ alt köşe; kırmızı okla gösterdik. Resimde size en yakın küp, haritada sağ alttaki kare. Kırmızı "saklı" yazısı, o sütunda görünmeyen küp olduğunu söylüyor.

Bu sorular Merak Feneri'nde üretildi; sınavda çıkmış soru değildir. Önce çocuğunuzla birlikte çözün, sonra perdeyi açın.

1. soru: kaç küp var?

Dört sütunlu küçük bir küp yığını; öndeki sütun tek katlı, diğer üçü iki katlı görünüyor. Altta şıklar: 5, 8, 7, 6.
Cevabı göster

Cevap: 7

  1. Zemin: 2x2, yani dört kare, dört sütun.
  2. Öndeki sütun (size en yakın) tek katlı: 1. Soldaki ve sağdaki sütunların iki katı da görünüyor: 2 ve 2.
  3. Arkadaki sütun: yalnız üst yüzü görünüyor ve o yüz ikinci katta. Küp havada duramayacağına göre altında bir küp daha var: 2. Bu alttaki küp, sağındaki ve solundaki sütunların arkasında saklı.
  4. Toplam: 2 + 2 + 1 + 2 = 7. Gözle 6 küp görünüyor, 1 küp saklı. 6 diyen çocuk saklananı kaçırmış demektir.
Solda 1. sorudaki yığın, sağda tepeden harita: üst sırada 2 (1 saklı) ve 2, alt sırada 2 ve 1. Altta 2 + 2 + 1 + 2 = 7.
Arkadaki sütunun alt küpü görünmüyor ama haritada sayılıyor.

2. soru: biraz daha zor

3x3 zeminde bir küp yığını: arkada iki katlı üç sütunluk bir duvar, önünde tek katlı küpler, zeminde üç boş kare. Altta şıklar: 7, 9, 10, 11.
Cevabı göster

Cevap: 9

  1. Zemin: 3x3, dokuz kare. Üçü boş (resimde açık renkli zemin karelerini görebilirsiniz); altı sütun var.
  2. Arkadaki duvar: sol arka kenar boyunca üç sütun, hepsi iki katlı: 2 + 2 + 2. En soldakinin iki katı da görünüyor.
  3. Öndeki küpler: üç sütun, her biri tek katlı: 1 + 1 + 1.
  4. Saklananlar: duvarın ortadaki ve en arkadaki sütunlarında alttaki küpler, öndeki tek katlı küplerin arkasında kalıyor. Görmüyoruz ama üstlerinde küp olduğuna göre oradalar: 2 küp saklı.
  5. Toplam: 2 + 2 + 2 + 1 + 1 + 1 = 9. Gözle 7 küp görünüyor; 7 diyen çocuk saklanan iki küpü atlamış olur.
Solda 2. sorudaki yığın, sağda tepeden 3x3 harita: sol sütun yukarıdan aşağı 2 (1 saklı), 2 (1 saklı), 2; orta sütun 1, 1, 0; sağ sütun 0, 1, 0. Altta 2 + 2 + 2 + 1 + 1 + 1 = 9.
Haritanın sol sütunu, resimdeki arka duvar.

3. soru: en zoru

3x3 zeminde basamak gibi yükselen bir küp yığını; önde tek bir küp, arkada üç katlı sütunlar, solda iki boş zemin karesi. Altta şıklar: 12, 9, 11, 10.
Cevabı göster

Cevap: 12

  1. Zemin: 3x3. Sol öndeki iki kare boş; ortadaki kare de boş (orada küp olsaydı üst yüzü öndeki küpün arkasından görünürdü). Altı sütun var.
  2. Sağ ön kenar (öndeki tek küpten sağ köşeye): 1, 3, 2. Bu üç sütunun yan yüzleri görünüyor; saymak kolay.
  3. Arka sıra: soldaki tek küp 1; en arkadaki sütun 2 katlı; sağ arkadaki sütun 3 katlı. Bu son ikisinin yalnız üst kısımları görünüyor.
  4. Saklananlar: en arkadaki sütunun alttaki küpü (1) ve sağ arkadaki üç katlı sütunun alttaki iki küpü (2). Önlerindeki sütunlar onları kapatıyor: 3 küp saklı.
  5. Toplam: 1 + 2 + 3 + 1 + 3 + 2 = 12. Gözle 9 küp görünüyor; 9 diyen çocuk saklananları atlamış olur.
Solda 3. sorudaki yığın, sağda tepeden 3x3 harita: üst sıra 2 (1 saklı), 3 (2 saklı), 2; orta sıra 1, 0, 3; alt sıra 0, 0, 1. Altta 1 + 2 + 3 + 1 + 3 + 2 = 12.
Üç saklı küpün hepsi haritanın üst sırasında: resimde en arkada.
Üç sorunun yığınları, eğik çizilmiş zemin haritaları ve toplamları: 7 (1 küp saklı), 9 (2 küp saklı), 12 (3 küp saklı).
Gönderinin son sayfasındaki özet: üç yığın, üç harita, üç toplam.

Çocuğunuz farklı bir sayı bulduysa önce "Nasıl saydın?" diye sorun. Çoğu zaman görünen küpleri doğru sayar, saklananı atlar. "Bu küpün altında ne var?" sorusu genellikle yeter.

Evde: aynı yığını legoyla kurun

Resimdeki yığını elle kurmak, saklanan küpü "görmenin" en kolay yolu. Kare tabanlı her şey olur: 2x2 lego tuğlaları, tahta bloklar, şeker küpleri.

  • 12 kadar kare blok ya da lego
  • Bir kâğıt ve kalem (isteğe bağlı)
  • 10 dakika
  1. Haritadan kurun. Yukarıdaki haritalardan birini seçin. Masaya 3x3'lük bir alan ayırın; her kareye haritadaki sayı kadar blok koyun.
  2. Resimdeki gibi bakın. Çocuk, haritadaki kırmızı okun olduğu köşeden, biraz yukarıdan baksın. "Şimdi kaç küp görüyorsun?" diye sorun. Gördüğü sayı ile kurduğunuz sayı arasındaki fark, saklı küpler.
  3. Saklananı bulun. Hangi küpü göremediğini tahmin etsin, sonra o sütunu söküp baksın.
  4. Rolleri değiştirin. O bir yığın kursun, siz dokunmadan harita çıkarın. Sonra o sizin haritanızı kontrol etsin.

Zorlaştırın: yalnız haritayı verin, yığını o kursun. Ya da yığını kurun, haritayı çizmeden önce "kaç tane saklı?" diye tahmin ettirin.

Bilim ne diyor?

Uzamsal eğitim üzerine 29 çalışmayı bir araya getiren bir meta-analizde, blok gibi elle tutulan malzemeyle yapılan çalışmalar bilgisayarla yapılanlardan daha etkili bulundu. Aynı çalışmada uzamsal eğitimin matematiğe etkisi küçük-orta düzeydeydi ve küçük yaşlarda daha küçüktü. Yani legoyla küp saymak hoş ve faydalı bir pratik; ama tek başına sınav sonucunu değiştireceğini söyleyen bir kanıt yok.

Kaynak: Hawes, Gilligan-Lee & Mix (2022). Effects of spatial training on mathematics performance: A meta-analysis. Developmental Psychology. doi

Sırada ne var?

Küp yığınları Kule Adası'nda: kaç küp sorularından, yığına tepeden ya da tam karşıdan bakınca ne görüneceğine kadar. Kâğıttan kendi küpünüzü yapmak isterseniz kâğıttan küp yazımıza bakın. Yeni sorular için haber listemize katılabilirsiniz.

Haberdar olun

Uygulama Google Play ve App Store'a çıktığında ve yeni yazı ya da PDF eklendiğinde e-postayla haber verelim. İstediğinizi seçin; ikisi ayrı izinlerdir, istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Bilgileriniz yalnızca seçtiğiniz amaçla kullanılır. Aydınlatma metni